Van elkaar leren over landsgrenzen heen

Childcare International heeft zich tot doel gesteld om internationale pedagogische inzichten en inspirerende praktijkvoorbeelden te verbinden met de kinderopvang in Nederland. Eén van de netwerken waar CCI aan deelneemt is ISSA. ISSA staat voor de International Step by Step Association en is een organisatie die zich inzet voor een samenleving waarin gezinnen, gemeenschappen en professionals samenwerken om elk kind te steunen zijn unieke potentieel te bereiken. ISSA is een internationale leergemeenschap die vaart op experts op het gebied van het jonge kind in Europa en Centraal-Azië.

Joint Learning Lab (JLL)

Eén van de vormen van kennisdeling die ISSA gebruikt is de JJL. JLL’s  worden geïnitieerd door leden en zijn gericht op het faciliteren van groepsuitwisselingen en leren, professionele discussies over controversiële kwesties en co-creatie van kennis door leden. Deze meerjarige Labs richten zich op het creëren van leergemeenschappen rond verschillende thema’s. Momenteel is er een Lab met betrekking tot vroege interventies en een Lab over risicovol spel. Namens CCI neem ik deel aan het laatstgenoemde Lab.

Voorbeeld van een JLL: Risicovol spel

Deelnemers uit dit Lab komen uit India, Polen, Frankrijk, Engeland, België, Slovenië en Nederland. Een gevarieerde groep met gevarieerde visies en culturele perspectieven op risicovol spel. Dit Lab wordt geleid door onderzoekers van de Arteveld University of Applied Sciences in Gent. Zij brengen de resultaten in van hun onderzoek en leiden het gesprek met de deelnemers. Risicovol spel bevat onzekerheid en exploratie, met als mogelijk gevolg het ontwikkelen van vaardigheden en spannende ervaringen, maar ook  met mogelijk letsel of bange gevoelens. Het gaat om de balans tussen (fysieke) veiligheid en uitdaging voor kinderen.

Aan de hand van deze definitie, en een aantal voorbeelden en illustrerende filmfragmenten, zijn de deelnemers met elkaar in discussie gegaan. Er ontstond een goed gesprek over de waarde van risicovol spel vanuit het perspectief van kinderen. Een uitkomst van dit gesprek was de suggestie om te spreken van ‘avontuurlijk spel’ in plaats van ‘risicovol spel’. Kinderen zijn niet per se opzoek naar het nemen van risico’s, maar zijn nieuwsgierig naar nieuwe en spannende ervaringen. ‘Risicovol spel’ is een duiding van volwassenen die vaker neigen naar het zoeken van veiligheid in plaats van kinderen uitdagingen laten aangaan. Verder is gesproken over de interactie met ouders over avontuurlijk spel van kinderen. Een sprekende stelling in gesprek met ouders is bijvoorbeeld: de speelomgeving moet zo veilig als nodig zijn en niet zo veilig als mogelijk. Alleen al deze gespreksonderwerpen leverden voldoende gespreksstof op voor een volgende bijeenkomst.

Met de deelnemers is afgestemd wanneer en in welke frequentie de JLL-bijeenkomsten worden georganiseerd. Het doel is wel om meerdere keren per jaar, zeker gedurende een aantal jaar, met elkaar over dit onderwerp in gesprek te gaan.

 Co-creatie op meta-niveau

Natuurlijk kan je zelf ook met een onderwerp aan de slag, maar de meerwaarde van deze manier van werken is dat je niet alleen een variatie aan internationale wetenschappelijke inzichten, maar ook een diversiteit aan praktijkvoorbeelden met elkaar bediscussieerd. De dialoog is rijker en je wordt gedwongen boven de eigen context uit te stijgen en vanuit dat perspectief naar een onderwerp te kijken. Dit levert altijd mooie gesprekken op en verrassende inzichten. Overigens zijn we in Nederland al goed op weg, het onderwerp Risicovol spel wordt al uitgebreid uitgewerkt in een ontwikkelteam van het Expertisecentrum Kinderopvang.

1https://www.issa.nl/   2https://expertisecentrumkinderopvang.nl/onderwerpen/risicovol-spel