Studiereis Berlijn

Tijdens de studiereis Berlijn wordt snel duidelijk welke belangrijke rol kinderopvang speelt in de ontwikkeling van kinderen. Om die reden heeft de regering van Berlijn een curriculum (Bildungsprogramm) voor de kinderopvang verplicht gesteld. 

Vanaf 2005 maakt de BSO (Hort) een integraal onderdeel uit van de basisschool. Dit wordt de Ganztagsschule genoemd. In Duitsland gaan kinderen vanaf 0 (in de praktijk vanaf 1 jaar) tot 6 jaar naar het KDV (Kita). In het kader van de IKC-vorming in Nederland is het interessant om te zien en te leren wat het aanbod is, de pedagogiek en de leerdoelen zijn voor de kinderen van 3 tot 6 jaar. In de deelstaat Berlijn is de kinderopvang voor een vastgesteld aantal uren gratis te bezoeken door alle kinderen. Op dit moment (anno 2026) organiseert CCI geen themareis naar Berlijn, maar voor een maatwerkreis zijn er vele interessante locaties te bezoeken, waaronder abenteuer spielplätze, een Montessori kinderopvang of een school met intensieve samenwerking met de BSO.

Daarnaast heeft Berlijn verschillende zeer interessante KDV en BSO’s vanwege hun pedagogiek en werkwijze.

Berlijn

Marijke van Amersfoort Directeur Basisschool Samenspel Amsterdam ZO

Wij zijn met ons team 4 dagen naar Berlijn geweest. In Berlijn hebben we scholen bezocht die pasten bij onze interesse. Daarbij hebben we vooral gelet op techniekaanbod, passend (inclusief) onderwijs en brede school. Daarnaast zijn we ook de cultuur niet vergeten. Een dansavond, een theateravond, een fietstochtje langs de muur een bezoek aan het techniekmuseum en interessante rondwandelingen langs Berlijnse highlights maakte onze reis compleet. De reis was prima verzorgd. Een fijn hotel en steeds weer andere restaurants voor lunch en diner. Kortom alles erop en er aan. Ons team geeft een groot compliment aan Ed Hoekstra die deze reis perfect voor ons heeft georganiseerd.

Berlijn

Dr. Karin Hoogeveen, senior adviseur/onderzoeker Sardes

Ik kijk met veel plezier terug op de reis naar Berlijn. Mijn belangstelling ging uit naar de manier waarop onderwijs en BSO een integraal geheel vormen. Daar hebben we voorbeelden van gezien. Het viel me op dat er grote verschillen zijn in de mate waarin er echte samenwerking tot stand komt. Dat zie je in Nederland ook uiteraard. Van de school in Wedding met een kunst en cultuurprofiel was ik echt onder de indruk. Je hoorde en zag dat er vanuit een duidelijke visie wordt gewerkt. Kunst en cultuur zijn door de hele school aanwezig en het wordt verbonden met andere vakken. BSO en onderwijs werken aan dezelfde thema’s en leerkrachten en pedagogisch medewerkers vormen echt een team. Het was een cadeautje dat we ook nog een deel van de dansvoorstelling konden zien waar alle kinderen aan hebben gewerkt in het afgelopen jaar.