Tonny van den Berg: Lockdown in Hamburg – Duitsland

In Duitsland werden in de week van 16 maart landelijke lockdown-maatregelen afgekondigd (sluiten scholen, kinderopvang, restaurants, bijeenkomsten). Veel deelstaten vonden de getroffen maatregelen niet streng genoeg en kondigde verdergaande maatregelen af zoals samenscholingsverbod voor meer dan vijf mensen. Vanaf 6 mei mochten de deelstaten zelf stap voor stap die lockdown versoepelen.
ChildCare International is verschillende malen op studie-bezoek geweest bij de kinderopvang in Hamburg. Hoe zouden ze daar de coronacrisis hebben aangepakt? Ik belde met Matthias Schnack, manager Kita Rubenkamp, Elbkinder, Hamburg

Ook in Hamburg lijken de maatregelen veel op de Nederlandse maatregelen. De kinderopvang bleef open voor kinderen van ouders met vitale beroepen en voor kwetsbare kinderen of kinderen uit kwetsbare gezinnen. Mattias voegde daaraan toe dat KITA Rubenkamp in een ‘gegoede’ wijk staat en dat er daarom geen gebruik wordt gemaakt door kinderen in kwetsbare situaties.
Mattias: ‘Bij de start van de noodopvang waren er 5 kinderen, maar dat aantal is gegroeid naar 20-25 kinderen. Vanaf 18 mei komen weer alle kinderen van 5 en 6 jaar. We verwachten dan ongeveer 26 kinderen, omdat dat een halve week is in verband met Hemelvaart. De week erna verwachten we 40 tot 50 kinderen. Alle kinderen mogen meteen komen. Dus niet, zoals in Nederland, de helft van de kinderen.’
De stad Hamburg heeft ouders laten weten dat kinderen wel naar de opvang kunnen, maar dat ze ook thuis mogen blijven. ‘Voor de kinderopvang is dat wel verwarrend’, vertelt Matthias. ‘Het is voor ons moeilijk om in te schatten hoeveel kinderen er zullen komen. Er zijn ouders die bang zijn en liever hun kind thuishouden.’

De jongste kinderen

Daarna gaat ook de KITA open voor jongere kinderen. Hoe dat er precies gaat uitzien is nog niet helemaal bekend, maar de verwachting is dat vanaf 8 juni de 4,5- tot 5-jarigen kunnen komen en vanaf 27 juni ook de jongste kinderen. In Hamburg is dat meestal vanaf 1 jaar.
Matthias: ‘Vooral voor de jongste groep vinden we heel spannend en dan met name de kinderen die nog niet gewend zijn. Normaal gesproken komen kinderen een maand lang wennen. Startend met een uur per dag, en dat loopt iedere dag een beetje op. De ouders zijn er dan steeds bij. Nu, in Coronatijd is dat niet mogelijk. Ik verwacht dat er daarom ouders zullen zijn die hun jonge kind nog niet naar de opvang zullen brengen.’
In Hamburg maken de dagverblijven afspraken met ouders rondom de veiligheid zoals: brengen en ophalen zoveel mogelijk door slechts één en dezelfde persoon, het dragen van een mondmasker (of alternatief) bij de overdracht, kinderen aan de voordeur afgeven, afstand houden en handen wassen voor en na het brengen en ophalen.

Mondkapjes

Mondkapjes zijn niet verplicht in Hamburg. Maar, als medewerkers niet kunnen voldoen aan de afstandsregel van 1,5 meter regel, is een mondkapje (of een gelaatsscherm), wel verplicht. Bijvoorbeeld bij het aannemen van een baby van een ouder of als ouder en medewerker samen een activiteit moeten doen waarbij ze geen 1,5 m afstand kunnen bewaren. Op dit moment zijn er geen pedagogisch medewerkers die kiezen voor een mondkapje of gelaatsscherm tijdens het werk.
Matthias: ‘Ouders mogen niet naar binnen. De kinderen worden buiten overgedragen aan de medewerkers. Dit gaat eigenlijk heel erg goed. Het is overzichtelijk voor kinderen en ouders. Het leverde slechts in één situatie een probleem op, waar een kind, nog niet gewend was en de pm’er niet kende. Verder bevalt dit zo goed dat we erover denken om dit ook na de Coronatijd in te voeren.

Ziek personeel

Er zijn op dit moment geen testen beschikbaar om te kijken of je Corona hebt. Alleen pm’ers die ziek zijn en corona-verschijnselen hebben kunnen getest worden. Matthias: ‘Als medewerkers ziek zijn, mogen ze niet komen. Bij het beoordelen of je kunt komen zijn er vijf stappen, die lopen van jong en gezond naar 60+ en risicogroep. Naast de medewerkers die ziek zijn, kunnen alleen medewerkers die ouder zijn dan 60 jaar of tot een risicogroep behoren, thuisblijven. We hebben een paar medewerkers die tot de groep 60+ of risicogroep behoren. Dus straks wordt het spannend om te kijken hoeveel kinderen er komen en of er genoeg personeel is. Omdat de keuze helemaal bij de ouders ligt, is het moeilijk in te schatten hoeveel mensen er nodig zijn.’

Contact

Op mijn vraag hoe Kita Rubenkamp contact houdt met de ouder, vertelt Matthias: ‘We spreken met ouders via de telefoon en via skype. De pedagogisch medewerkers hebben heel veel filmpjes gemaakt en die naar de ouders en kinderen toegestuurd. Dit was een hele uitdaging voor de pm’ers, omdat ze digitaal niet zo vaardig zijn. Ook gaan pedagogisch medewerkers zwaaien voor de ramen bij de kinderen thuis, om op zo’n manier de kinderen te zien te laten zien dat we ze niet vergeten hebben.’
Matthias maakt zich geen zorgen over mogelijke achterstand bij de kleuters. De kleuters kregen de filmpjes en straks gaan ze allemaal weer naar de KITA. De ouders hebben veel activiteiten ondernomen met de kinderen en daar hebben de kinderen ook veel van geleerd. Matthias: ‘Dit, samen met de filmpjes, maakt dat het wel goed komt met onze kinderen.’

De kinderen

Hoe gaat het met de kinderen? vraag ik.
Matthias: ‘De kinderen zijn eigenlijk opvallend rustig onder de maatregelen. Ze nemen het zoals het is. Het voelt als een soort ‘vrij’: er zijn weinig kinderen en er is veel ruimte om te spelen en te ontdekken. De groepen zijn nu verticaal, normaal gesproken horizontaal, kinderen spelen veel met elkaar en leren van elkaar. Het gaat eigenlijk boven verwachting goed. Met name de drama’s bij halen en brengen, heel fijn dat die er nu niet meer zijn. Ik zou deze sfeer wel willen vasthouden.’
‘Wel wordt het spannend als alle kinderen straks weer komen. We weten nog niet precies hoe we dat moeten regelen, maar het zou mooi zijn als dat stap voor stap gaat. Niet allemaal tegelijkertijd, en zeker niet de kinderen die nog moeten wennen.’