Risicovol Buitenspel – een beetje eng maar ‘scaryfunny’

Op 16 maart organiseerden we het online seminar Risicovol Buitenspel. Met erg interessante, bevlogen sprekers die bijzondere inzichten opleverden.  

Belangstelling was er genoeg voor dit seminar. Online hadden we een ‘volle bak’ met 100 deelnemers – het maximum dat mogelijk was.  Daarnaast waren er zo’n 35 mensen die het seminar terug konden kijken met een speciale terugkijklink.

Bij risicovol spel is sprake van spannende en opwindende vormen van fysiek spel. De risico’s zijn onzekerheid en kans op lichamelijk letsel. Bij ons zien we het nog niet veel, maar in Scandinavische landen wèl. Het blijft bijzonder dat daar zoveel meer vanzelfsprekend is. De Noorse professor aan de Queen Maud University uit Trondheim,  Ellen Beate Satander, vertelde ons dat in Noorwegen voor kinderopvangorganisaties risicovol spel nadrukkelijk is opgenomen in het pedagogisch beleid –  naast gezonde voeding en veel buitenspel.

Ellen nam ons mee in de voordelen van het risicovol spelen. Het meest interessant vond ik haar verhaal toen ze het had over Waarom willen kinderen risicovol spelen? De eerste reden die ze noemde, was: ‘It tickles in my tummy’. Je kunt je er meteen wat bij voorstellen: kinderen zoeken dat gevoel op. Maar ook het gevoel van plezierige en onplezierige emoties tegelijkertijd. Zij noemde dat ‘scaryfunny’. Kinderen zoeken dit sowieso op, ook als we de omgeving veilig maken, maar dan doen ze het buiten ons zicht en is het dus onveiliger. Een belangrijk punt om goed over na te denken wanneer je meer risicovol spel buiten mogelijk maakt, dit goed te omschrijven voor de GGD. De grote lijnen van het verhaal van Ellen zijn te volgen via haar powerpointpresentatie.

Martin van Rooijen,  pedagoog en onderzoeker, promovendus Universiteit voor Humanistiek in Utrecht, nam ons mee naar de wetenschappelijke achtergronden van risicovol buitenspel. Zo kun je ervan uitgaan dat de meeste kinderen met deze vorm van spelen risico-competentie ontwikkelen: zij leren zelf risico’s inschatten en de juiste afweging maken om zichzelf te beschermen. Deze ontwikkeling mogen wij de kinderen niet ontnemen! Lees het hele verhaal van Martin na in deze powerpoint.

En risicovol spel mag dan niet veel in het pedagogisch beleid van Nederlandse kinderopvangorganisaties zijn opgenomen: er zijn al wel voorbeelden waar het wel degelijk is te vinden. Bij Zon Kinderopvang in Delft en omgeving wordt voornamelijk buiten gespeeld, en dan ook risicovol, vertelde Janneke van den Bos en Tom Lindt van Zon Kinderopvang. En dan is het verrassend hoeveel er mogelijk is! De inspirerende foto’s staan hier. Natuurlijk is vooraf goed nagedacht over veiligheid en verantwoorde risico’s. Er worden afspraken gemaakt over gebruik van materiaal en gereedschap en bijvoorbeeld hoe om te gaan met niet kunnen zwemmen en water. Daarnaast observeren de medewerkers van Kinderopvang Zon steeds heel goed: wat kan het kind, welke risico’s neemt dit kind? Daarover zijn zij steeds met elkaar in overleg.

Al met al dus een inspirerende middag, met dank aan de bevlogen sprekers.

In een volgend seminar gaan we verder over buitenspelen, maar dan vanuit het oogpunt duurzaamheid

Ed Hoekstra en Tonny van den Berg