Naar een geïntegreerde voorziening voor 0 tot 6

Waarom blijven we zo hardnekkig vasthouden aan de leeftijd van vier jaar als de leeftijd waarop kinderen de overstap maken naar de basisschool? Sinds de kleuterschool en lagere school samengevoegd werden tot basisschool, is er heel wat geschreven en gezegd over de voor- en nadelen van dit samengaan. Het laatste woord is daar nog niet over gezegd.
Nederland is een uitzondering in Europa. In de ons omringende landen vallen kinderen tot zes jaar onder de kinderopvang. Nu overal in het land de samenwerking gezocht wordt tussen onderwijs en kinderopvang en er kindcentra gevormd worden, wordt het tijd om de leeftijdsgrens van vier jaar opnieuw te overdenken. Door Tonny van den Berg & Wilma Schepers

Tonny van den Berg is sinds begin van dit jaar bestuurslid van ChildCare International. Samen met Ed Hoekstra verzorgt zij de studiereizen. In het dagelijks leven werkt ze voor BMS, een koepelorganisatie voor basisonderwijs in Friesland.
In haar werk en tijdens studiereizen stelt Tonny graag de vraag waarom wij de scheids-lijn bij vier jaar leggen en niet ‑ zoals in al die buitenlanden die we bezoeken ‑ bij zes jaar. Tonny: ‘In kopenhagen, in Stockholm, in Berlijn, in Hamburg en in Pistoia richten de kinderopvangvoorzieningen zich op kinderen van nul tot zes. Er zijn onderlinge verschillen en elk land heeft eigen bijzonderheden. In Denemarken en Zweden bijvoorbeeld gaan kinderen pas als ze een jaar zijn naar de kinderopvang omdat ouders daar langer ouderschapsverlof hebben. In Pistoia werken ze met jaargroepen (0-1, 1-2, 2-3, 3-4, enzovoort) en ligt er een zachte knip bij drie jaar. Maar overal gaan kinderen pas na hun vijfde jaar naar de basisschool. Dat heeft consequenties voor de manier waarop er gekeken wordt naar hoe kinderen zich ontwikkelen en voor het educatieve aanbod.
Duidelijk is dat in onze buurlanden veel aandacht hebben voor spelend en ervarend leren. Dat vertaalt zich naar hoe er gewerkt wordt met de groep, naar de activiteiten die gedaan worden en de inrichting van de ruimte. Alleen in Nederland is het lokaal voor de 4- tot 6-jarigen ingericht als schoollokaal met voor ieder kind een tafeltje. In het buitenland ademt de ruimte de sfeer van een kinderdagverblijf of peuterspeelzaal. De groepsruimte is vooral een leefruimte met veel speciale activiteitenplekken waar kinderen kunnen spelen, ontdekken en leren.’

CCI-Seminar over de 0- tot 6-jarigen

Eind dit jaar organiseren Tonny van den Berg en Wilma Schepers een CCI-seminar over de vraag hoe we kinderopvang en onderwijs voor 0- tot 6-jarigen samen kunnen brengen en wat we daarvoor kunnen leren van de buitenlandse voorbeelden. Zodra tijdstip en inhoud bekend zijn, zullen we u op de hoogte brengen. U kunt zich nu al aanmelden als belangstellend. Dan houden we u op de hoogte.