Anke van Keulen: pm’ers in tijden van corona

Kroatië, Albanië en Nederland

Op 27 april. organiseerde ISSA (International Step by Step Association) een webinar over pedagogisch medewerkers in coronatijd. Presentaties hoorden we van Sanja Brakic uit Kroatië en Gerda Sula uit Albanië, beiden directeur van de Step by Step Assocations aldaar. Vanuit Nederland deed Simon Hay mee, bestuurslid van Child Care International en stafpedagoog bij KindeRdam in Rotterdam.

Forced paradigm shift

Allereerst was de vraag hoe de kinderopvang in de verschillende landen omgaat met de ‘forced paradigm shift’ die is ontstaan vanwege corona.
In alle landen is er een (gedeeltelijke) lock down; in Kroatië en Albanië is de kinderopvang geheel gesloten. De overheden aldaar hebben verder ook geen richtlijnen voor de kinderopvang uitgevaardigd. De Step by Step (SbS) organisaties hebben direct actie ondernomen, om ouders te ondersteunen, en om medewerkers te begeleiden in hun nieuwe taak (nl het digitaal ondersteunen van ouders). Gegeven is wel dat in Albanië dat 5-6 procent van de bevolking geen toegang heeft tot internet; dat betekent dat er gewerkt wordt met radioprogramma’s.

Kinderopvang heeft bestaansrecht, ook zonder een kindercentrum

In Kroatië heeft SbS een Online platform opgezet voor ouders waarop ouders vragen kunnen stellen, en waarop medewerkers en ouders elkaar tips geven. Ook is het maandelijkse papieren tijdschrift online gegaan: medewerkers schrijven korte artikelen over ‘ouders zijn geen leerkrachten en hoe kunnen wij hen ondersteunen ?’, met videoactiviteiten voor kinderen en filmpjes met ‘Hoe maak je theater?’ en met bewegingsactiviteiten voor 0-3 jarigen.
Wat hebben ze ontdekt? Dat er ook zonder een fysiek kindercentrum toch belangrijk werk te doen is voor de professionals, dat kinderopvang op zich bestaansrecht heeft.

Ouders worden peer learners

In Albanië heeft SbS ouderpanels opgezet voor onderlinge uitwisseling en vragen stellen; m.n. via watts app oudergroepen ondersteund door professionals. Voor ouders zijn ook online workshops opgezet over hoe hun kinderen te ondersteunen. Nieuw is hier de peer learning onder ouders, zij zijn zelf betrokken bij het vinden van oplossingen. Verder worden er veel online trainingen gegeven, maar de conclusie is wel dat deze nooit volledig de life trainingen kunnen vervangen.
Een algemene verzuchting in alle landen is dat de overheden zich alleen door medici en economen laten adviseren en niet mede ook door pedagogen, psychologen etc.
Gerda Sula ziet als winst van deze periode dat de weerstand tegen digitaal werken (die er was bij veel medewerkers) helemaal is verdwenen; de voordelen ervan worden nu zeker gezien!

We kunnen het alleen samen doen!

Simon Hay vertelt dat bij KindeRdam de directeur regelmatig een een brief stuurt naar alle medewerkers (800) met als belangrijkste boodschap: We kunnen dit alleen doen als we het samen doen!
Ter voorbereiding van de periode na corona stellen pedagogische coaches richtlijnen op hoe de kinderen dan op te vangen in een veilige omgeving en hoe een rustige start te maken. Een eenvoudig observatieformat kan daarbij behulpzaam zijn.

Kwetsbare gezinnen

De meest kwetsbare gezinnen – in Albanië en Kroatie o.a. de Romagezinnen – worden via radio en tv ondersteund en door individuele telefoongesprekken. In Albanië zijn pedagogische studenten gekoppeld aan een kwetsbaar gezin om ouders te vragen naar hun behoefte en om adviezen te geven. Ook in Kroatië krijgen gezinnen met kwetsbare kinderen online ondersteuning. In Rotterdam hebben alle pedagogisch medewerkers de taak gezinnen wekelijks te bellen en in contact te blijven. Voor de meest kwetsbare gezinnen belt de zorgcoördinator wekelijks met de betreffende ouders met andere professionals die eventueel bij het gezin betrokken zijn.

Risico’s in deze tijd

Als risico’s in deze tijd zien de panelleden:

  • Te hoge verwachtingen van het thuis leren
  • De meest kwetsbare kinderen dreigen nog meer achterop te raken
  • Kinderen brengen te veel tijd achter schermen door
  • Overheidsmaatregelen worden genomen zonder advies te vragen van kinderopvangexperts.
  • Niet terugvallen in oude gewoontes na deze tijd!

Wat willen we vasthouden van deze tijd?

  • Er is meer bewustwording en meer waardering gekomen voor het belang van kinderopvang, m.n. bij ouders.
  • Zoeken naar een balans tussen wat was goed in de ‘oude’ tijd en wat willen we meenemen uit deze tijd?
  • Online netwerken voor kwetsbare gezinnen blijven onderhouden.
  • De wekelijke telefoontjes naar ouders vasthouden om in contact te blijven.
  • Ouders worden nu gezien als echte partners.
  • De expertise van de medewerkers is toegenomen.
  • De reflectieve houding van de medewerkers is vergroot.
  • Blijven werken aan kwalitatief goede kinderopvang in welke omstandigheid dan ook daarover is grote eenstemmigheid in alle landen.

Verslag van het webinar

Op de site van ISSA kunt u het verslag inclusief de verschillende presentaties van het webinar vinden.

Verslag webinar Early Childhood Educators supporting professionalism during covid19